Haj amallari - Tamattu' 🕋

Matn shaklida, ravshan, mobil telefon va keksalar uchun qulay
🏠 Ortga
⚠️ Eslatma: Ushbu tarjima qulaylik uchun avtomatik tarzda tayyorlangan. Tafovut yuzaga kelsa, arabcha matnga murojaat qilinadi. Note: The Arabic version is the authoritative source.
🔗 Arabcha nusxani ko‘rish
Sakkizinchi kun (Tarviya kuni)
  1. Nusukka kirish niyati bilan ehromga kirish (Rukn)
  2. Nusukka kirishdan oldin g‘usl qilish, poklanish va faqat erkaklar uchun xushbo‘y surtish (Sunnat)
  3. Erkak toza oq izor va rido kiyadi. Ayol esa ziynat va ko‘z-ko‘z qilishsiz xohlagan kiyimini kiyadi (Sunnat)
  4. Tamattu’ qiluvchi kishi turgan joyidan zavoldan oldin haj uchun ehromga kiradi va: “Labbayka Hajjan” yoki “Allahumma labbayka Hajjan” deydi (Sunnat)
  5. Nusukni oxirigacha ado etishga to‘sqinlik qiluvchi biror narsa chiqishidan qo‘rqsa, shart qo‘yadi (Sunnat)
  6. Nusukka kirgandan keyin talbiya aytish, uni ko‘paytirish va erkaklar ovozlarini baland aytishlari, bu hol o‘ninchi kuni Jamrat al-Aqabani otguncha davom etadi (Sunnat)
  7. Minoga tushib, to‘rt rakatli namozlarni jam qilmasdan ikki rakat qilib o‘qish (Sunnat)
To‘qqizinchi kun (Arafa kuni / Muzdalifa kechasi)
  1. Quyosh chiqqandan keyin talbiya bilan Arafaga yo‘l olish (Sunnat)
  2. Xutbani tinglab, so‘ng peshin va asr namozlarini avvalgi vaqtida bir azon va ikki iqomat bilan jam va qasr qilib o‘qish (Sunnat)
  3. Qiblaga yuzlanib, qo‘llarni ko‘tarib, xushu’ va qalb huzuri bilan duoga mashg‘ul bo‘lish (Sunnat)
  4. Arafada turish (Rukn)
  5. Arafada quyosh botguncha turish (Vojib)
  6. Urana vodiysidan boshqa Arafaning istalgan joyida turish joizdir (Joiz)
  7. Quyosh botgandan keyin osoyishtalik va viqor bilan, tiqilinchsiz Muzdalifaga yo‘l olish (Sunnat)
  8. Haj qiluvchiga Arafa kuni ro‘za tutish makruhdir. Hady topa olmagan kishiga joiz bo‘ladi (Makruh)
  9. Muzdalifaga yetib kelgach, shom va xufton namozlarini bir azon va ikki iqomat bilan jam va qasr qilib o‘qish (Sunnat)
  10. Muzdalifada yarim kechagacha tunab qolish (Vojib)
  11. Afzalrog‘i, Muzdalifada tong otguncha qolish, bomdod namozidan keyin kun yaxshilab yorishguncha duo qilishdir (Sunnat)
  12. Zaiflar, ayollar va ularga qarovchi kishilar uchun yarim kechadan keyin ketish joizdir (Joiz)
O‘ninchi kun (Qurbonlik kuni / Hayit kuni)
  1. Quyosh chiqishidan oldin talbiya aytib va Allohni ko‘p zikr qilib Minoga yo‘l olish (Sunnat)
  2. Muzdalifadan Minoga ketayotgan yo‘lda istalgan joydan no‘xat donasidek yetti dona toshchani olish (Sunnat)
  3. Jamrat al-Aqabaga yetti dona tosh otish (Vojib)
  4. Yetti toshni birin-ketin takbir aytib otish, undan keyin duo qilmaslik; tosh otishni boshlashi bilan talbiyani to‘xtatish sunnatdir (Sunnat)
  5. Tamattu’ qiluvchiga hady vojibdir. Uning vaqti hayit kunidan tashriq kunlarining uchinchi kuni quyosh botguncha davom etadi. Uni Mino yoki Makkaning istalgan joyida ado etish joizdir (Vojib)
  6. Sochni qirdirish yoki qisqartirish; qirdirish afzal. Ayol esa har bir o‘rimidan barmoq uchidek miqdorda qisqartiradi (Vojib)
  7. Tavof al-Ifoda (Rukn)
  8. Tavof al-Ifodani raml va idtibo’siz ado etish; safar paytida uni kechiktirish joiz bo‘ladi va bu holda u Tavof al-Vado’ o‘rniga ham kifoya qiladi (Sunnat - ado etish sifati jihatidan)
  9. Hoji tosh otish va soch oldirishdan keyin Tavof al-Ifoda uchun Makkaga tushmoqchi bo‘lsa, xushbo‘y surtishi sunnatdir (Sunnat)
  10. Haj sa’yi (Rukn)
  11. Erkak kishi tosh otish, soch oldirish va tavofdan ikkitani bajargach, xotindan boshqa hamma narsa unga halol bo‘ladi. Bu birinchi tahalluldir. Uchtasini ham bajarsa, to‘liq tahallul hosil bo‘ladi (Joiz)
  12. Minoda tunab qolish, vojib miqdori esa kechaning yarmidan ko‘prog‘idir (Vojib)
  13. Hoji hayit kuni Jamrat al-Aqabani otgandan keyin muqayyad takbirni boshlaydi va o‘n uchinchi kun asr namozidan keyin tugatadi (Sunnat)
  14. Ba’zi amallarni boshqasidan oldin qilish joizdir: tosh otish, qurbonlik qilish, soch oldirish va tavof (Joiz)
  15. Minoda to‘rt rakatli namozlar jam qilinmasdan qasr qilib o‘qiladi (Sunnat)
Tashriq kunlari
  1. Farz namozlardan keyin takbir aytish (Sunnat)
  2. Kichik jamra, so‘ng o‘rta jamra, so‘ng katta jamra (Aqaba)ni tartib bilan toshbo‘ron qilish (Vojib)
  3. Har bir jamraga yetti dona toshni birin-ketin takbir bilan otish; tosh otish zavoldan keyin boshlanadi va bomdod kirguncha davom etadi (Sunnat)
  4. Kichik jamrani otgandan keyin qiblaga yuzlanib, qo‘llarni ko‘tarib, uzoq duo qilish (Sunnat)
  5. O‘rta jamrani otgandan keyin qiblaga yuzlanib, qo‘llarni ko‘tarib, uzoq duo qilish (Sunnat)
  6. Jamrat al-Aqabani otishda Ka’ba chap tomonda, Mino esa o‘ng tomonda bo‘ladigan tarzda turadi va undan keyin duo qilmaydi (Sunnat)
  7. Minoda kechaning yarmidan ko‘prog‘ida tunab qolish (Vojib)
  8. O‘n uchinchi kungacha qolish afzal. O‘n ikkinchi kuni shoshilib chiqib ketish joizdir (Sunnat / Joiz)
  9. Shoshilib ketuvchi kishi o‘n ikkinchi kuni quyosh botishidan oldin jamarotlarni otib, Minodan chiqib ketishi kerak (Vojib)
  10. Tavof al-Vado’, faqat hayzli va nifosli ayollarga vojib emas (Vojib)
Ehromdagi taqiqlar
  1. Bosh yoki boshqa joydagi tuklarni ketkazish
  2. Tirnoqlarni olish
  3. Xushbo‘y ishlatish
  4. Mubosharat, ya’ni jimo’ga eltuvchi yaqinlik ishlari
  5. Ov qilish yoki ovni o‘ldirish
  6. Nikoh aqdini tuzish
  7. Jimo’
  8. Tikilgan kiyim kiyish (erkaklar uchun)
  9. Boshni yopish (erkaklar uchun)
  10. Niqob kiyish (ayollar uchun)
  11. Qo‘lqop kiyish (ayollar uchun)
Talbiya lafzi
  1. Labbayka Allahumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, inna al-hamda wa al-ni‘mata laka wa al-mulk, la sharika lak.
Takbir lafzi
  1. Allahu Akbar, Allahu Akbar, la ilaha illa Allah, wa Allahu Akbar, Allahu Akbar, wa lillahi al-hamd.
Muhim eslatma
  1. Musulmon hajni ifrod, qiron yoki tamattu’ shaklida ado etishni tanlashi mumkin.
  2. Qorin bilan mufrid orasidagi farq ikki narsada: mufrid “Labbayka Hajjan” deydi, qorin esa “Labbayka Umratan wa Hajjan” deydi. Mufridga hady vojib emas, ammo qoringa tamattu’ qiluvchi kabi hady vojib bo‘ladi.
  3. Agar quyosh botib qolsa-yu, u hali Minodan chiqmagan bo‘lsa, unga kechikib qolish lozim bo‘ladi.
  4. Shu tariqa siz nusukingizni ado etdingiz. Allohdan sizga qabul va gunohlarning mag‘firatini so‘raymiz.
Hajning ruknlari
  1. Ehrom
  2. Arafada turish
  3. Tavof al-Ifoda
  4. Sa’y
Hajning vojiblari
  1. Miqotdan ehromga kirish
  2. Arafada quyosh botguncha turish
  3. Muzdalifada yarim kechagacha tunab qolish
  4. Tashriq kechalarida Minoda tunab qolish
  5. Jamarotlarni tartib bilan toshbo‘ron qilish
  6. Sochni qirdirish yoki qisqartirish
  7. Tavof al-Vado’