1️⃣ Ihraama

• Ruknii: Ihraam jechuun niyyaa ibaadaa Umraa keessa seenuu dha.
Namni miqaat darbe osoo hin ihramiin, gara miqaat deebi’uu qaba; yoo hin deebine fidaa isa irra jira.
• Sunnah: Dhiqachuu, qulqullaa’uu fi urgooftuu dibachuun ni jaalatama.
• Sunnah: Yeroo ihramaa uffata adii qulqulluu uffachuun ni jaalatama.
• Waajib: Yeroo miqaat bira ga’u “Labbayka Umratan” ykn “Allahumma Labbayka Umratan” jechuun Ihraama seenuu.
• Sunnah: Salaata booda Ihraama seenuu. Yoo yeroo salaata dirqamaa ta’e salaata dirqamaa salaatuu, yoo hin taane salaata seera qabeessa ta’e akka sunnata wuduu salaatuu.
• Makruuh: Osoo miqaat hin geenye ihrama seenuun ni jibbama.
• Sunnah: Namni rakkoo isa dhorku sodaate, akka dhukkuba fi kkf, akkana jechuun shuruuxaa godhachuu danda’a: “Allahumma Labbayka Umratan, fa in ḥabasanii ḥaabisun famaḥillii ḥaythu ḥabastanii”. Sababni yoo hin jirre shuruuxni hin barbaachisu.
• Jaayiz: Uffata ihramaa uffachuun masjiida miqaat keessa qofatti murtaa’e miti; bakka biraatti uffachuun ni danda’ama.
• Sunnah: Ihraama seenee booda talbiyyaa jechuun itti fufuu, dhiironni sagalee ol kaasuu.

2️⃣ Xawaafa

• Ruknii: Ka’abaa marsuun xawaafa marsaa torba gochuu.
• Sunnah: Yeroo Makka seenan dhiqachuun ni jaalatama.
• Waajib: Xawaafa jalqabuun dura xahaaraa qabaachuu.
Xahaaraa malee xawaafni sirrii miti.
• Sunnah: Masjid Al-Haraam seenan miila mirgaa dura galchuun akkana jechuu: “Bismillaah, wassalaatu wassalaamu ‘alaa Rasuulillaah, Allahummaghfir lii dhunuubii waftah lii abwaaba rahmatik, a’uudhu billaahil ‘aziim wa biwajhihil kariim wa bisulṭaanihil qadiim minash-shayṭaanir-rajiim”.
• Sunnah: Talbiyyaa ihramaa irraa jalqabee hanga xawaafa jalqabutti itti fufuu.
• Waajib: Xawaafa Dhagaa Gurraacha irraa jalqabuu, Ka’abaan immoo bita isaa irratti ta’uu.
• Sunnah: Marsaa hunda keessatti Hajar Al-Aswad xuquu fi dhungachuu, ykn harkaatiin xuquun harka dhungachuu, ykn harka mirgaatiin itti akeekuu malee harka isaa hin dhungatu, akkanas jedha: “Allahu Akbar”.
• Sunnah: Marsaa sadii jalqabaa keessatti ariitiin deemuu, tarkaanfii walitti dhihaatuun. Dubartoonni hin ariifatan.
• Sunnah: Iḍṭibaa’ jechuun garba mirgaa saaxiluu xawaafa keessatti qofa; salaata keessatti garba lama haguuggachuu qaba.
• Sunnah: Rukna Yamanii harka mirgaatiin xuquu yoo danda’ame; garuu hin dhungatu, yoo hin dandeenye immoo ni darba, itti hin akeeku, takbiiras hin godhu.
• Jaayiz: Salaataaf, boqonnaaf, wuduu’f ykn darbii biraatti darbuuf xawaafa addaan kutuun ni danda’ama, yoo addaan kutuun sun yeroo dheeraa hin taane.
• Sunnah: Rukna Yamanii fi Hajar Al-Aswad jidduutti akkana jechuu: “Rabbanaa aatinaa fid-dunyaa ḥasanah wa fil-aakhirati ḥasanah wa qinaa ‘adhaaban-naar”.
• Sunnah: Xawaafa keessatti du’aa’ii godhuu, zikrii gochuu fi Qur’aana qara’uu. Du’aa’iin addaa marsaa hundaaf hin jiru.

3️⃣ Rak’aa Lama fi Bishaan Zamzam

• Jaayiz: Xawaafa booda garba lama haguuggachuun ni danda’ama; salaataaf immoo akkas gochuun barbaachisaa dha.
• Sunnah: Xawaafa xumuree booda Maqaam Ibraahiim duuba rak’aa lama salaatuu.
• Sunnah: Maqaam bira ga’anii jecha Rabbii kana qara’uu: “Wattakhidhu min maqaami Ibraahiima muṣallaa”.
• Jaayiz: Rak’aa lama kana Masjid Al-Haraam keessatti bakka kamittuu salaatuun ni danda’ama.
• Sunnah: Rak’aa jalqabaa keessatti: “Qul Yaa Ayyuhal Kaafiruun” fi rak’aa lammaffaa keessatti: “Qul Huwallaahu Ahad” qara’uu.
• Sunnah: Bishaan Zamzam dhuguu fi quufanii dhuguu.
• Sunnah: Rak’aa lama booda yoo danda’ame gara Hajar Al-Aswad deebi’uun harkaatiin xuquu; yoo hin dandeenye itti hin akeeku.

4️⃣ Sa’ii

• Ruknii: Safa fi Marwaa jidduutti marsaa torba deemuu.
• Yaadachiisa: Safa irraa gara Marwaa deemuun marsaa tokko; Marwaa irraa gara Safa deebi’uun marsaa tokko.
• Sunnah: Marsaa jalqabaa qofa yeroo Safaa bira dhihaatan jecha Rabbii kana qara’uu: “Innas-Safaa wal-Marwata min sha’aa’irillaah”, ergasii: “Abda’u bimaa bada’allaahu bih” jechuu.
• Sunnah: Safa fi Marwaa irratti ol bahuun ni jaalatama; yoo hin dandeenye achumatti dhaabbachuun ni danda’ama.
• Sunnah: Safa fi Marwaa irratti qiblaatti garagalanii, harka ol kaasanii, zikrii kana yeroo sadii jechuu fi gidduutti du’aa’ii godhuu:

• Sunnah: Zikrii kana akkuma Safaa irratti jedhamu, Marwaa irrattis jechuu; xumura marsaa torbaffaattis ni jedhu.
• Sunnah (Dhiira qofaaf): Mallattoo magariisaa lama gidduutti saffisaan deemuu.
• Sunnah: Sa’ii keessatti du’aa’ii gochuun ni jaalatama. Du’aa’iin addaa marsaa hundaaf hin jiru.
• Jaayiz: Salaataaf, boqonnaaf, wuduu’f ykn darbii biraatti darbuuf sa’ii addaan kutuun ni danda’ama, yoo addaan kutuun sun yeroo dheeraa hin taane.
• Sunnah: Sa’ii yeroo xahaaraa qabaachuun gaarii dha; garuu xahaaraan sa’iif dirqamaa miti.

5️⃣ Haadhuu ykn Gabaabsuu

• Waajib: Xawaafa fi sa’ii booda Umraa guutuu gochuuf rifeensa haadhuu ykn gabaabsuu. Dubartiin rifeensa ishee irraa hanga fiixee qubaa tokko fakkaatu gabaabsiti.
• Sunnah: Dhiiraaf rifeensa guutuu haadhuun irra caala; garuu gabaabsuunis ni danda’ama.

🚫 Waan Ihrama keessatti Dhorkaman

• Rifeensa mataa irraa ykn qaama irraa buqqisuu yookaan ciruu.
• Qeensa muruu.
• Urgooftuu fayyadamuu.
• Wal tuttuqaa fedhii saalaa qabu.
• Bineensa bosonaa adamsuu ykn ajjeesuu.
• Nikaha hidhuu yookaan waliigaltee fuudhaa-heerumaa raawwachuu.
• Walqunnamtii saalaa.
• Dhiironni uffata qaamatti bocame uffachuu.
• Dhiironni mataa haguuggachuu.
• Dubartoonni niqaab uffachuu.
• Dubartoonni guwaantii uffachuu.

⚠️ Hubachiisa Barbaachisaa

Muslimni yeroo xawaafa isaa keessatti gad of qabuun, sodaa Rabbii qabaachuun, qalbiin isaa argamuun, fi ulfina Mana Rabbii inni marsaa jiru yaadachuun isa barbaachisa.

Du’aa’ii, zikrii fi Qur’aana qara’uu keessatti jabaachuu qaba.